PODSUMOWANIE CYKLU SPOTKAŃ CZASOPRZESTRZENIE

Miejski Punkt Kultury Prexer-UŁ, ul. Pomorska 39, kwiecień-czerwiec 2011, (w każdy czwartek) o 18.00

Od kwietnia do czerwca 2011 odbywał się cykl spotkań na temat pamięci i przestrzeni. Zastanawialiśmy się jak czytać miasto i jego historię? Co i dlaczego pamiętamy? Jak nasza biografia nakłada się na przestrzeń wokół? Jaki wpływ ma na nas przeszłość rodziny czy grupy w której żyjemy? Udostępniamy Państwu materiały z cyklu. Wkrótce zostaną one uzupełnione o kolejne prezentacje, nagrania dźwiękowe oraz zdjęcia.

Spotkania:

14/04 Rafał Stobiecki o pamięci społecznej

05/05 Kaja Kaźmierska o pamięci biograficznej

12/05 Jacek Kaczmarek o goebiografii

19/05 Sylwia Kaczmarek o społecznym tworzeniu się krajobrazu miejskiego

26/05 Katarzyna Kaniowska o postpamięci

2/06 Natalia Królikowska o Buenos Aires u Ernesto Sabato

9/06 Tomasz Majewski o medializacji pamięci 

16/06 Tobiasz-Lis o subiektywnych obrazach miasta

14/04 RAFAŁ STOBIECKI O PAMIĘCI SPOŁECZNEJ

Zaznaczające się od połowy lat 80. ubiegłego wieku w światowej humanistyce zainteresowanie fenomenem pamięci nie jest dziełem przypadku. Jak wielokrotnie wskazywano, od jakiegoś czasu mamy kłopoty z pamięcią, żyjemy w czasach „rewanżu pamięci” i jej wzrastającej roli w życiu społecznym. Celem spotkania będzie prześledzenie i porównanie wypracowanych na gruncie różnych dyscyplin /socjologia, psychologia, etnologia, historia/ sposobów radzenia sobie z pamięcią w wymiarze indywidualnym oraz zbiorowym.

Rafał Stobiecki: historyk, kierownik Katedry Historii Historiografii w Instytucie Historii UŁ. W swoich badaniach koncentruje się na problemach historiografii okresu PRL, rosyjskiej i radzieckiej historiografii XIX i XX w.

05/05 KAJA KAŹMIERSKA O PAMIĘCI BIOGRAFICZNEJ

Określenie pamięć biograficzna sugeruje, iż na jej zasób składają się własne doświadczenia człowieka. Jednak „biograficzność” oznacza nie tylko wyznaczenie jednostkowej perspektywy, ale też nieustanną pracę nad doświadczeniami, które poddawane są (re)interpretacji. Pamięć, będąc przede wszystkim działaniem komunikacyjnym, staje się wymianą narracji o przeszłości. Odnosząc się do zachowanych w myślach obrazów przeszłości, przebiegu zdarzeń, zawsze tworzymy ich wersję uwarunkowaną zarówno indywidualnym biegiem życia, jak i szerszym kontekstem społeczno-kulturowym. Kontekst ów kształtuje określone sposoby zapamiętywania i co najważniejsze odtwarzania biograficznych doświadczeń, które zawsze odnoszone są do poziomu pamięci zbiorowej.

Kaja Kaźmierska – kierownik Katedry Socjologii Kultury UŁ, specjalistka z zakresie pamięci społecznej i metody biograficznej, uczestniczka i organizatorka wielu badań, warsztatów i zajęć w tej dziedzinie na poziomie lokalnym i międzynarodowym.

12/05 JACEK KACZMAREK O TOPOGRAFIACH U JAMESA JOYCE'A  oraz NATALIA MACKIEWICZ O GEOBIOGRAFII

Geobiografia, czym jest  i jakie ma znaczenie w geografii humanistycznej, jak ma się do nauk społecznych? Spotkanie poprowadzi prof. Jacek Kaczmarek. Uzupełnieniem wykładu będzie prezentacja badań naukowych z wykorzystaniem metody goebiografii mgr.  Natalii Mackiewicz. Zestawienie obu tematów pozwoli szczegółowo wyjaśnić czym zajmuje się geobiografia i przyjrzeć się wpływowi przestrzeni na jednostkowe ludzkie życie.

Jacek Kaczmarek - z wykształcenia ekonomista, obecnie związany z Zakładem Geografii Miasta, prodziekan kierunku turystyka i rekreacja.

PREZENTACJA

PRZYKŁAD BADAŃ GEOBIOGRAFICZNYCH NA PRZYKŁĄDZIE RODU MACKIEWICZÓW (materiały mgr. Natalia Mackiewicz)

19/05 SYLWIIA KACZMAREK O SPOŁECZNYM TWORZENIU KRAJOBRAZU MIEJSKIEGO

Podczas spotkania zostanie poruszone społeczne tworzenie się krajobrazu miejskiego i przestrzeni publicznej. Prof. Sylwia Kaczmarek przedstawi czym jest przestrzeń publiczna i jak tworzyć się miasto dobre do życia. W ostatnich latach obserwujemy tworzenie się nowego spojrzenie na miasto i jego wartość dla człowieka. Jednostka, jak i cała zbiorowość formalnie i oddolnie współtworzą swoje otoczenie. Jest ono wtórnie czytane i ponownie przetwarzane. Centralą kategorią w tym procesie jest przestrzeń publiczna. Czym i dla kogo ona jest? Jak funkcjonuje i jakie znaczenie ma dla miasta? Na te i wiele innych pytań poszukamy odpowiedzi w najbliższy czwartek. Zapraszamy!

Sylwia Kaczmarek - architekt związana z Instytutem Miast i Turyzmu UŁ, zajmuje się geografią społeczno-ekonomiczną, szczególnie zaś tematem rewitalizacji terenów poprzemysłowych.

26/05 KATARZYNA KANIOWSKA O POSTPAMIĘCI

Ogłaszana w latach 90. "ofensywa pamięci" (memory boom) zdaje się nie tracić na ważności. Nadal jest to tematyka aktualna i zajmująca umysły wielu. Spotkanie będzie próbą odpowiedzi na dwa pytania: jaką wartość poznawczą ma pojęcie "postpamięć" oraz dlaczego postpamięć interesuje antropologów.

Katarzyna Kaniowska - antropolog kultury związana z Instytutem Etnologii i Antropologii Kulturowej UŁ; zajmuje się teorią kultury i metodologią nauk społecznych.

2/06 NATALIA KRÓLIKOWSKA O BUENOS AIRES U ERNESTO SABATO

Problematyka czasoprzestrzeni zajmuje w dociekaniach teoretycznoliterackich tak samo ważne miejsce co narrator, sytuacja narracyjna, czy dialogowość. Jednakże w dotychczasowych badaniach nad twórczością Ernesto Sabato, zarówno w krytyce amerykańskiej, jak i europejskiej, czasoprzestrzeń traktowana była tylko jako jeden z komponentów świata przedstawionego utworu, nigdy nie stając się przedmiotem oddzielnych studiów. Punktem wyjścia wykładu Natalii Królikowskiej będzie odwrócenie zastanej hierarchii i wysunięcie czasoprzestrzeni na czołową pozycję zainteresowań badawczych poetyki oraz uczynienie jej ośrodkiem semantyki badanego dzieła.

Natalia Królikowska - absolwentka polonistyki i kulturoznawstwa UŁ, aktywistka społeczna i badaczka, łącząca pozorne sprzeczności. Redaktor naczelna portalu zapomnianewartosci.pl

9/06 TOMASZ MAJEWSKI O MEDIALIZACJI PAMIĘCI

Tematem kolejnego spotkania będzie współczesna relacja między kulturą wizualną i kulturą pamięci. Zdjęcia prasowe, filmy fabularne oraz relacje telewizyjne tworzą od półwiecza "materię pamięci zbiorowej"; media wizualne można w tym kontekście rozpatrywać jako odrębne mnemotechniki - system pozycji, w który muszą zostać wpisane nowe treści, jeśli mają zostać społecznie zapamiętane i zinterpretowane jako znaczące. Działania artystyczne od "Kriegsfibel" Bertolda Brecha do "Powidoków" Zbigniewa Libery stanowią niejednokrotnie wyraz krytycznej refleksji dotyczącej owego zapośredniczenia.

Tomasz Majewski - kulturoznawca związany z Katedrą Mediów i Kultury Audiowizualnej UŁ, zainteresowania badawcze koncentrują się na problematyce pamięci zbiorowej i teorii kultury

16/06 TOBIASZ-LIS O SUBIEKTYWNYCH OBRAZACH MIAST

Wyobrażenia przestrzeni to splot tego co wiemy o danym jej fragmencie i uczucia jakie w nas wywołuje, zbiór elementów poznawczych i wartościujących. Pomimo, iż są one wysoce subiektywne, dają się ująć w tzw. obrazy percepcyjne zapisane w świadomości zbiorowej mieszkańców. W trakcie spotkania porozmawiamy o subiektywnym obrazie przestrzeni Łodzi w postaci jej "mentalnego atlasu i encyklopedii". Poruszymy także kwestię czasu – jego znaków zapisanych w strukturze miasta oraz tego w jaki sposób jest on odczytywany i rejestrowany w świadomości mieszkańców.

Paulina Tobiasz-Lis, związana z Zakładem Geografii Regionalnej i Społecznej UŁ, zajmuje się geografią społeczną, szczególnie postrzeganiem przestrzeni miejskiej i jej wyobrażeniami.

PREZENTACJA:  Przestrzeń i czas społecznie doświadczane...Przykład Łodzi